Luchtvaartclaims

Het vakantieseizoen is begonnen. Dat betekent dat veel mensen naar zonnige oorden vliegen. Niet iedere vlucht verloopt helaas volgens planning. De afgelopen maanden zijn bijvoorbeeld veel vluchten geannuleerd of vertraagd door stakingen van de Franse luchtverkeersleiding en de staking van piloten van EasyJet. Bij instapweigering, annulering van een vlucht of langdurige vertraging komt een passagier mogelijk in aanmerking voor een vergoeding van de luchtvaartmaatschappij. Enige tijd geleden werd in diverse kranten aangegeven dat gedupeerde passagiers echter geen actie ondernemen. Reden genoeg om weer eens stil te staan bij de regelgeving hieromtrent.

De Europese Verordening nr. 261/2004  

De Europese Verordening nr. 261/2004 1 (verder: de Verordening) bevat regels voor luchtvaartmaatschappijen omtrent instapweigering, annulering of langdurige vertragingen van vluchten. De Verordening is van toepassing op alle vluchten die vertrekken vanuit een land binnen de Europese Unie.
Daarnaast is zij, behoudens uitzonderingen, geldig op vluchten met luchtvaartmaatschappijen uit EU-landen die vanuit een ander land vertrekken naar een luchthaven binnen de Europese Unie. Indien u bijvoorbeeld met KLM van Suriname naar Nederland vliegt, is de Verordening van toepassing. Echter, indien dezelfde vlucht wordt uitgevoerd door Surinam Airways is de Verordening niet van toepassing.

Rechten voor passagiers  

De Verordening beschermt passagiers bij instapweigering, annulering en langdurige vertraging van een vlucht. Instapweigering houdt in dat een passagier is geweigerd voor een vlucht door de luchtvaartmaatschappij ondanks dat hij/zij zich tijdig met een geldig vliegticket en geldige reisbescheiden heeft ingecheckt. Van annulering is, in de zin van de Verordening, sprake wanneer een geplande vlucht niet wordt uitgevoerd. 

Verzorging 

Indien er sprake is van een instapweigering, annulering of langdurige vertraging is bepaald dat een passagier recht heeft op verzorging. Dit houdt in dat er bijvoorbeeld recht kan zijn op eten en drinken, een hotelaccommodatie, vervoer van en naar de accommodatie en twee telefoongesprekken. Op welke verzorging de passagier specifiek recht heeft is afhankelijk van de duur van de vertraging. Zo kan een luchtvaartmaatschappij in het geval van annulering een vervangende vlucht aanbieden. Als die vlucht een dag later dan de door de passagier gereserveerde vlucht vertrekt, dient de luchtvaartmaatschappij ervoor te zorgen dat de passagier in een hotel kan overnachten.

Terugbetaling van het vliegticket of een andere vlucht   

Voor annulering van een vlucht en instapweigering bepaalt de Verordening dat de passagier, naast verzorging, recht heeft op terugbetaling van de kosten van het vliegticket of een andere vlucht naar de plaats van bestemming. De terugbetaling van de kosten van het vliegticket ziet alleen op het gedeelte of de gedeelten van de vlucht die niet zijn gemaakt. U vliegt bijvoorbeeld met Alitalia van Rome via Brussel naar Eindhoven. In Brussel verneemt u dat de vlucht van Brussel naar Eindhoven is geannuleerd. U kunt in dit geval aanspraak maken op terugbetaling van het gedeelte Brussel-Eindhoven van het vliegticket.  

Compensatie  

Bij annulering van een vlucht of instapweigering bestaat er – naast verzorging, terugbetaling van het vliegticket of een andere vlucht – ook recht op een gefixeerd compensatiebedrag. De hoogte van de vergoeding is afhankelijk van de afstand van de vlucht. De vergoeding bedraagt € 250,- per persoon voor korte vluchten en kan maximaal € 600,- per persoon bedragen.

Wat betreft vertraging is in de Verordening geen bepaling opgenomen waarin wordt bepaald dat de passagier recht heeft op de gefixeerde vergoeding. Het Europese Hof van Justitie spreekt zich uit over de wijze waarop de Verordening en haar bepalingen moeten worden uitgelegd. Zo heeft het Europese Hof van Justitie in het Sturgeon arrest 2 bepaald dat er bij vertragingen van drie uur of meer eenzelfde recht op compensatie bestaat als in het geval van annulering van een vlucht. Daardoor kan een passagier ook bij langdurige vertraging aanspraak maken op het in de Verordening genoemde gefixeerde compensatiebedrag. Bepalend voor de duur van de vertraging is de aankomsttijd op de plaats der bestemming. In een arrest van 4 september 2014 3 heeft het Europese Hof van Justitie aangegeven dat de tijd waarop de deuren van het vliegtuig openen en de passagiers het toestel mogen verlaten, als aankomsttijd dient te gelden.

Buitengewone omstandigheden  

Uiteraard kunnen er zich omstandigheden voordoen, waardoor een luchtvaartmaatschappij niet gehouden is het gefixeerde compensatiebedrag te voldoen. In de Verordening wordt dan ook bepaald dat indien de instapweigering, annulering of de vertraging het gevolg is van buitengewone omstandigheden de luchtvaartmaatschappij niet verplicht is de gefixeerde vergoeding te voldoen. In de toelichting op de Verordening is aangegeven dat buitengewone omstandigheden zich met name voordoen:

in gevallen van politieke onstabiliteit, weersomstandigheden die uitvoering van de vlucht in kwestie verhinderen, beveiligingsproblemen, onverwachte vliegveiligheidsproblemen en stakingen die gevolgen hebben voor de vluchtuitvoering van de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert.4

In de praktijk ontstaat veelvuldig discussie indien een luchtvaartmaatschappij zich beroept op buitengewone omstandigheden. Er bestaat dan ook veel rechtspraak over de nadere invulling van dit begrip. Zo heeft het Europese Hof van Justitie over technische mankementen aan het vliegtuig geoordeeld.5 Het oordeelde dat bij technische mankementen aan het vliegtuig alleen in uitzonderingsgevallen sprake kan zijn van buitengewone omstandigheden. Een staking kan een buitengewone omstandigheid in de zin van de Verordening zijn.

Daarbij wordt door de Nederlandse rechter onderscheid gemaakt tussen stakingen van eigen personeel of ander personeel. In ieder geval kan, ingevolge de toelichting op de Verordening, alleen een staking die gevolgen heeft voor de vluchtuitvoering van de luchtvaartmaatschappij die de vlucht uitvoert een buitengewone omstandigheid opleveren.   
Het is aan de luchtvaartmaatschappij om aan te tonen dat er sprake is van een buitengewone omstandigheid en dat zij de annulering of vertraging met inzet van alle redelijke middelen niet had kunnen voorkomen.6

In de praktijk  

In de praktijk blijkt het niet altijd eenvoudig voor passagiers om de luchtvaartmaatschappij het vliegticket terug te laten betalen en/of het betalen van compensatie. Diverse luchtvaartmaatschappijen ontwijken claims of beroepen zich standaard op buitengewone omstandigheden.


1 Verordening (EG) Nr. 261/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 11 februari 2004

2 HvJ EG 19 november 2009, nr. C-402/07 en nr. C-432/07, Sturgeon v. Condor Flugdienst GmbH / Stefan Böck – Cornelia Lepuschitz v. Air France SA

3 HvJ EG 4 september 2014, nr. C 452/13, Germanwings GmbH / Ronny Henning.

4 Zie voetnoot 1

5 HvJ EG 17 september 2015, nr. C-257/14, Corina van der Lans / KLM

6 O.a. HvJ 22 december 2008, nr. C-549/07, Friederike Wallentin –  Hermann v. Alitalia – Linee Aeree Italiana 


Andere artikelen over reizen:

Share:

Meer nieuws van SRK

Share:

Voor alle juridische hulp