Met recht over bomen spreken

Het is voorjaar! De dagen worden langer en zonniger en u brengt meer tijd door in uw tuin. U zat op een van de eerste zonnige dagen vast lekker in de tuin en zag dat de boom van uw buurman binnen één jaar wel een enorme groeispurt maakte. Deze boom houdt het zonlicht in uw tuin tegen. Takken hangen over en u ziet de wortels al door uw tuin woekeren. U vraagt zich af of die boom daar eigenlijk wel mag staan. Hoe dicht mag uw buurman bij de erfafscheiding planten? En maakt het nog uit welke plantensoort hij daar neerzet?

Verboden zone

bomen erfrechtDe hoofdregel op grond van artikel 5:42 lid 2 van het Burgerlijk Wetboek (BW) luidt dat er geen bomen mogen staan binnen twee meter van de erfafscheiding en geen heesters of heggen binnen een halve meter van de erfafscheiding. Er gelden uitzonderingen op deze hoofdregel, zoals:

  • in het verleden zijn andere afspraken gemaakt; 
  • de beplanting staat er al heel lang en reikt niet hoger dan de erfafscheiding;
  • lokale regels bepalen een andere afstand in een Algemene Plaatselijke Verordening (APV) of de Bomenverordening.

De gemeente bepaalt zelf of van de hoofdregel uit het BW wordt afgeweken en of deze afwijkende regeling in de APV wordt opgenomen. Bij sommige gemeenten is de Bomenverordening onderdeel van de APV. Zo heeft de gemeente Zoetermeer in artikel 4:14 van de APV de afstand tot de erfgrenslijn vastgesteld op 0,5 meter voor bomen en op 0,10 meter voor heesters en heggen.
Verder is het van belang of er sprake is van een boom of andere beplanting. 

Boom of andere plant?

Hoe stel je vast of beplanting een boom is of niet? Er wordt dan ondermeer gekeken naar:  

  • de zuiver taalkundige betekenis van het woord;
  • de definitie in de Bomenverordening of de Algemene Plaatselijke Verordening;
  • de jurisprudentie. 

Voorbeeld

Definities van een boom bevatten vaak de elementen ‘plant’, ‘houten stam’, ‘wortels’ en ‘takken’. Een heester wordt vaak beschreven als een struik die zich boven of al in de grond vertakt is en geen lange stam heeft. Verder wordt een heg vaak beschreven als een verzameling dicht op elkaar staande heesters. De vraag of iets een boom, heester of heg is, blijkt niet altijd even duidelijk. In de Bomenverordening van de gemeente Midden-Drenthe wordt een boom als volgt gedefinieerd:

"Een houtachtig, overblijvend gewas met een dwarsdoorsnede van de stam van minimaal 10 centimeter op 1,30 meter hoogte boven het maaiveld. In geval van meerstammigheid geldt de dwarsdoorsnede van de dikste stam. In het kader van een herplant- of instandhoudingplicht kunnen voorschriften gesteld en maatregelen genomen worden voor bomen kleiner dan 10 cm dwarsdoorsnede op 1,30 meter boven maaiveld."

Hierna volgen enkele voorbeelden uit de jurisprudentie.

Onder boom wordt verstaan een:

  • Conifeer
  • Leilinde 
  • Kronkelwilg 
  • Gouden regen 

Een heester is een: 

  • Hulst 
  • Hazelaar 
  • Vuurdoorn 
  • Klimop/hedera 
  • Rhododendron 
  • Sering 
  • Laurier

Verschillende factoren van invloed

Er is veel jurisprudentie beschikbaar over wat bomen zijn en wat niet en waar ze al dan niet mogen worden geplant. Maar helaas is deze jurisprudentie vaak zeer casuïstisch. Dit betekent dat de rechter rekening houdt met de omstandigheden en per geval beoordeelt of er sprake is van een boom, heester of heg. Het bovenstaande kan men dan ook zeker niet als algemene checklist gebruiken. 

Boom erfrechtZo spelen bijvoorbeeld de plaatselijke omstandigheden – zoals de soort en oppervlakte van de percelen van de aangrenzende erven, de soort en groeiwijze van de beplanting – een rol. Verder is de hoogte van beplanting vaak bepalend of sprake is van een boom, heester of heg. De hoogte van het gewas bepaalt de afstand tot de erfafscheiding. Zo wordt een hulst van ruim drie meter als boom beschouwd, terwijl een rij coniferen van anderhalve meter als heg kan worden bestempeld.

Geen verboden zone

De verboden zone bestaat overigens niet voor elk soort plant. Het spreekt voor zich dat u niets kunt doen tegen krokussen die naast de erfgrens zijn geplant. Planten die in geen geval hoger dan de erfgrens kunnen groeien, vallen niet onder de categorie ‘bomen, heesters en heggen’ en mogen dan ook op elke afstand van de erfgrens staan.

Indien u naar aanleiding van dit artikel denkt dat de boom, heester of heg van uw buren in de verboden zone staat, dan verwijzen wij u naar het eerder verschenen artikel ‘’. Daarin staan acties tegen deze situatie. Meer weten? Neemt u gerust contact met ons op om de juridische mogelijkheden in uw situatie te bespreken.

Share:

Meer nieuws van SRK

Share:

Voor alle juridische hulp