Vliegen met drones in een woonwijk, mag dat?

Alles wat je op afstand kunt besturen is een drone. Hier vallen niet alleen vliegtuigjes onder, maar bijvoorbeeld ook auto’s en bootjes. Zelfs de op afstand bestuurbare robot die de Explosieve Opruimingsdienst gebruikt bij het onschadelijk maken van een oude vliegtuigbom! Iedereen heeft er een mening over, maar wie weet precies wat wel en niet mag? Hopelijk maakt dit artikel veel duidelijk.

Geschiedenis drone vliegen

Eigenlijk kennen we het op radiografisch afstand besturen van auto’s, bootjes en vliegtuigen al heel lang. Met modelauto’s worden races op een parcours afgelegd, met bootjes wordt in vijvers gevaren. Alleen het vliegen met op afstand bestuurbare vliegtuigjes kwam nog niet zo vaak voor. 

De reden? Dergelijke vliegtuigjes moeten licht zijn. Daardoor zijn ze niet zo sterk.
Als door een stuurfout een vliegtuigje neerstortte moest je weer flink wat tijd en energie steken in het repareren ervan. Vijf minuten vliegplezier en daarna dagen repareren is toch niet zo leuk...

Omdat het vliegen met drones de laatste jaren enorm is toegenomen, wil ik me in dit artikel beperken tot de vliegende drones. Hun populariteit komt vrijwel zeker door verbeterde technieken. Hierdoor is het vliegen met deze op afstand bedienbare apparaten veel makkelijker geworden. Ook zijn de lichte materialen sterker geworden, waardoor het maken van een stuurfout niet gelijk afgestraft wordt met een zware schade. 

Vaak is een drone uitgerust met een kleine digitale video- of fotocamera. Dit heeft als bijkomend resultaat dat je niet alleen de kick hebt van het laten vliegen van een drone, maar ook opgenomen beelden op je computer of televisie kunt afspelen. Dank zij Youtube kun je die beelden ook delen met de rest van de wereld. Dit geeft een extra gevoel van plezier en heeft zeker bijgedragen aan de populariteit.

Media gevoelig:

Drones zijn erg hot in de media. Je kunt het zo gek niet noemen, of er wordt een artikel aan besteed. Een drone die boven paleis Huis ten Bosch vliegt, een aap in Burger’s Zoo die een drone laat neerstorten, een drone boven het Witte Huis in Washington, maar ook beelden van de verwoestingen in Nepal na de aardbevingen.

Al deze media-aandacht brengt veel discussie met zich mee. Veel mensen zullen van mening zijn dat de beelden van de verwoestingen in Nepal een toegevoegde waarde geeft aan de al bekende beelden en zo zal in dit geval geen bezwaar bestaan tegen het gebruiken van drones. Maar een drone boven het huis van onze Koning en Koningin? Dat zal veel mensen te ver gaan. 

Iedereen heeft er een mening over, maar wie weet precies wat wel en niet mag? Hopelijk maakt dit artikel veel duidelijk. 

Drone wetgeving

Zoals al aangegeven is het vliegen met op afstand bestuurbare vliegtuigjes niet nieuw. Daarom zijn de wetten die hier betrekking op hebben inmiddels al een beetje verouderd. 
Wetgeving is altijd aan veranderingen onderhevig. Zoals bekend wordt het voorstellen van nieuwe wetten en het aanpassen van bestaande wetgeving door de Tweede Kamer gedaan. 

Daarnaast geven rechters vaak een uitleg over het interpreteren van een wet. Jurisprudentie dus. 

Door de populariteit van drones zullen een aantal zaken tegenwoordig vaker voor de rechter komen dan 20 jaar geleden. Het kan zijn dat de rechter nu anders tegen bepaalde zaken aankijkt dan toen. Door de populariteit van drones heeft de Tweede Kamer haast gemaakt met het aanpassen van de wetten en per 1 oktober 2015 wordt een nieuwe regeling van kracht. Ook deze wet zal ongetwijfeld de nodige discussie opleveren waarover de rechter te zijner tijd een oordeel over mag geven. 

Drone regels nederland

DroneBehalve wetten bestaan er ook politieverordeningen. Dit zijn speciale regels die lokaal bepaald zijn, door de provincie of de gemeente, meestal na overleg met de politie. Een voorbeeld hiervan is dat het niet is toegestaan om met drones boven de tourcaravaan te vliegen als de Tour de France in juli over de Nederlandse wegen naar België zal rijden. 

Overigens betreft dit één algeheel besluit en hoeven deze beslissingen niet door elke provincie of gemeente apart genomen te worden.

Wat mag wel en wat mag niet?

Allereerst wordt er een onderscheid gemaakt tussen “commercieel vliegen” en het vliegen door amateurs. 
Het onderscheid is eenvoudig. Als amateur mag je voor je plezier boven een weiland met koeien vliegen en video-opnamen maken. Maar als de boer vraagt of je dit een keer tegen betaling wilt doen mag het niet, omdat je er geld voor krijgt en dus commercieel  bezig bent. 

Commercieel vliegen met een drone

Dit is op dit moment het meest vervelende. Zonder toestemming van de overheid mag je niets. 
Om toestemming te krijgen van de Inspectie Leefomgeving en Transport moet je niet alleen aantonen dat je vaardig genoeg bent om met een drone te vliegen (vliegbewijs) , je moet ook aangeven wat de reden van het vliegen is en op welke wijze je dit wilt doen. Het gaat er dus behoorlijk ambtelijk aan toe en het kost veel moeite. 

Amateurs

Op dit moment is de regeling Modelvliegtuigen van toepassing. Je moet altijd direct de drone kunnen zien vanaf de plaats van besturing. 
Daarnaast mag je volgens artikel 2 van deze wet niet: 

  • vliegen boven bebouwing; 
  • vliegen boven mensenmenigten;
  • vliegen boven wegen waar auto’s mogen rijden, met uitzondering van 30 km zones binnen de bebouwde kom en 60 km gebieden buiten de bebouwde kom; 
  • vliegen boven spoorlijnen; 
  • vliegen binnen een straal van 3 km van civiele- en militaire luchthavens; 
  • hoger dan 300 meter boven de grond of een object vliegen;
  • ‘s nachts vliegen. 

Eigenlijk kun je aan de hand hiervan al zien dat de politieverordening over de Tour de France al een overbodige maatregel is. Voor zover er geen bebouwing is zijn er wel veel mensen die komen kijken en wordt er over autowegen gefietst.

Veranderingen per 1 oktober 2015

Vanaf deze datum treedt de eerste grote verandering in. Voor “professionele” vliegers wordt de regeling versoepeld. Aan de andere kant worden voor alle andere dronevliegers de regels strenger.

Drones die minder wegen dan 4 kg mogen niet hoger vliegen dan 50 meter en de afstand tussen de bestuurder en de drone mag niet meer zijn dan 100 meter. 
Ook mag zo’n drone niet binnen een straal van 5 km van een luchthaven vliegen. Als er andere drones in de buurt zijn, moeten zij onderling minstens 50 meter afstand houden. 

Vliegbewijs drone

Wil je hoger vliegen met je drone, je drone van een grotere afstand besturen, of heb je een drone die zwaarder is dan 4 kg moet je aan dezelfde voorwaarden voldoen als een commerciële gebruiker. 
Dus verplicht een vliegbewijs en een ontheffing aanvragen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT of IL en T)!

Als je bij een modelvliegveld vliegt, hoef je je alleen maar te houden aan de regels van de betreffende vereniging. 

Veranderingen in de praktijk

Eigenlijk verandert er in de praktijk niet veel in deze wet. Uit veiligheidsoogpunt zal het nog steeds verboden blijven om boven een mensenmenigte, autowegen en spoorlijnen te vliegen. 

Vlieg niet waar het gevaar bestaat dat schade aan goederen of letsel aan mensen en dieren wordt toegebracht. Met andere woorden, gebruik vooral je gezonde verstand! Hou hierbij ook rekening met omstandigheden waarop je geen invloed hebt. 

Een tijdje geleden zag ik iemand met een drone vliegen in de buurt van het Veerse Meer. Tussen het meer en een grote drukke weg lag een behoorlijke afstand. Bovendien vloog de bestuurder van de drone niet in de richting van de weg.

Toch sloeg de wind onder de drone en waaide deze over de brede strook tussen het water en de weg, om boven het verkeer terecht te komen! 
Gelukkig vloog de drone nog net hoog genoeg om niet tegen een langsrijdende vrachtwagen te vliegen. Het liep gelukkig goed af, maar voor de bestuurder van de drone en de toeschouwers was het geen prettig gezicht. Ik heb niet met de vrachtwagenchauffeur gesproken, maar ik kan me voorstellen dat hij ook niet erg blij zal zijn geweest.

Vliegen met een drone

Er zijn niet veel mensen die met hun drone op 300 meter hoogte hebben gevlogen. Ter vergelijking: dat is zo hoog als de Eiffeltoren! Als de reikwijdte van het radiografische signaal al zover komt, zie je de meeste drones niet meer vanaf de grond. 

De meeste liefhebbers zullen het houden op 50 meter hoogte en 100 meter afstand. 

No fly zone drones nederland

De verplichte afstand van 5 km tot een luchthaven is wel vervelend. Dit houdt in dat tussen Rotterdam Noord en Delft niet met drones gevlogen mag worden, omdat de luchthaven Rotterdam-The Hague Airport te dichtbij ligt. 

Drone vliegen Amsterdam

Ook zal door deze bepaling in een groot gebied rond Amsterdam en Haarlem (Schiphol) niet gevlogen mogen worden. 

Drones en journalisten

Voor journalisten zou de wetgeving soepeler worden, omdat ze dan sneller een drone kunnen inzetten om opnamen te maken, zonder eerst een vergunning aan te moeten vragen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport.  
Om eerlijk te zijn vraag ik me af of men de wetgeving voor journalisten wel zal aanpassen. Stel nu dat er een gijzeling plaatsvindt. De politie zal de directe omgeving ontruimen en iedereen wegsturen. Zou een drone dan opnamen mogen maken?

Gijzelnemers kunnen ook een drone besturen en weten dan direct waar de politie zich bevindt en welke actie ze ondernemen...

Een ander voorbeeld is het maken van beelden bij bijzondere evenementen met veel publiek. Regionale en mogelijk ook landelijke televisiezenders vertonen graag dergelijke beelden. 
Helaas vliegt de drone met camera dan boven een mensenmassa en dat mag uit veiligheidsoogpunt niet! Het leed is niet te overzien als de drone neerstort op het publiek...

DronesAndere wetten:

Tot op heden ben ik alleen op het vliegen ingegaan, maar doordat een drones een camera kan hebben is vaak ook andere wetgeving van toepassing. Denk bijvoorbeeld aan de privacy wetgeving.

Mag een drone boven mijn tuin vliegen?

Doordat veel drones een camera aan boord hebben is er vaak eerder sprake van privacy schending dan vroeger. Iemand die in badkleding in de tuin in een woonwijk ligt te zonnen, had vroeger wel geluidsoverlast van een op afstand bestuurbaar vliegtuigje, maar wist dat zijn of haar privacy was gewaarborgd. 

Dit is met de moderne drones iets anders. Je weet niet of de drone boven een woonwijk wel of geen opnames maakt en wat er met de opnames gebeurt.

Vuistregel: 

Volgens artikel 441b van het Wetboek van Strafrecht mag je zolang de camera niet is aangebracht opnamen maken vanaf een voor het publiek toegankelijke plaats. Dus alles wat je kunt zien als je op straat staat mag gefotografeerd en gefilmd worden. Dit geldt dus ook voor een drone die opnamen maakt. 

Het wordt iets anders als het zicht ontnomen wordt door bijvoorbeeld een schutting of heg. De drone kan boven het openbare grondgebied vliegen, maar kijkt wel over de schutting naar (bijvoorbeeld) de zonaanbidder. Dit wordt wel gezien als inbreuk op privacy.

Multimedia:

Daarnaast is er ook nog zoiets als Public Media. Zelfs als je een foto vanaf openbaar terrein neemt, mag je niet alle foto’s zonder meer publiceren. Voor publicatie, of dit nu in een boek, tijdschrift, krant of een website (zoals Youtube en Facebook) is, geldt altijd dat de betreffende persoon te allen tijde toestemming moet verlenen!

Een uitzondering hierop kan zijn dat een opname bijzondere nieuwswaarde heeft, of ergens anders belangrijk voor kan zijn. 
Voetbalhooligans zullen over het algemeen geen toestemming geven om opnames op televisie te vertonen. Hetzelfde geldt voor overvallers die in programma’s verschijnen als Opsporing Verzocht. Het zal u op dit moment bekend zijn dat er een discussie gaande is of opnamen van beveiligingscamera’s in winkels na het opnemen van een diefstal wel of niet op Youtube en Facebook geplaatst mogen worden. Op dit moment is het nog steeds verboden! 

Op vakantie:

Helaas is er geen algemene regelgeving in Europa of de rest van de wereld. 
Ieder land heeft zijn eigen wetten. Hou er rekening mee dat niet alles wat in Nederland is toegestaan ook in het buitenland mag.

In België is het bijvoorbeeld alleen toegestaan om op aangewezen terreinen te vliegen. Vaak zijn dit terreinen van een vereniging die vliegt met modelvliegtuigjes.

Aansprakelijkheid:

Ook met drones zitten ongelukken in een klein hoekje. 
Hoe voorzichtig je ook bent, er kan altijd een ongelukje gebeuren, waardoor iemand anders schade oploopt. Het is hierom verstandig om tegen wettelijke aansprakelijkheid verzekerd te zijn. Voor niet-commerciële vluchten zullen dergelijke ongelukken bijna altijd onder de particuliere aansprakelijkheidsverzekering gedekt zijn. 
Let hierbij wel op dat verzekeringsmaatschappijen in principe schade veroorzaakt door een luchtvaartuig uitsluiten. Vaak is er een clausule dat voor modelvliegtuigjes wél dekking wordt  verleend. 

Het is wel zo dat sommige verzekeraars een maximaal toegestaan gewicht voor het vliegtuigje aanhouden. Kijk vóór het vliegen hierom goed je polisvoorwaarden na, of vraag dit na bij de verzekeringsmaatschappij! 

Handige sites:

Tenslotte wil ik hieronder een aantal interessante sites noemen waarop je de nodige informatie kunt vinden:

Voor algemene informatie over drones en wetgeving:
 
Om lid te kunnen worden van een vereniging:
 
Voor de regelgeving van de Inspectie Leefomgeving en Transport:
 
Voor informatie over het commercieel gebruik van drones; de site van de branchevereniging van onbemande vliegtuigen:
 
Voor alle in Nederland van toepassing zijnde wetten:
 

Tot slot:

Ik hoop door middel van dit artikel een beetje overzichtelijk te hebben gemaakt wat speelt en kan spelen bij het vliegen met drones. Ik begon het artikel er al mee, wetten en jurisprudentie kunnen van de ene dag op de andere veranderen. 

Hierom wil ik nogmaals benadrukken: wat nu geldt is morgen misschien al achterhaald!

Share:

Meer nieuws van SRK

Share:

Voor alle juridische hulp