Erfenis: verdriet én rationeel handelen

Als een dierbare overlijdt is dit een zeer emotionele gebeurtenis. In deze periode staan rouw en verwerking centraal. Tegelijkertijd moeten de erfgenamen in deze periode veel regelen. Allereerst dient u na te gaan of u erfgenaam bent in de nalatenschap van de overledene. In het testament van de overledene staat of u erfgenaam bent en waar de nalatenschap uit bestaat. Wanneer er geen testament is, dan bepaalt de wet of u erfgenaam bent en op welk deel u recht heeft.

Als vaststaat dat u erfgenaam bent volgens de wet of een testament, zult u vervolgens praktische en rationale beslissingen moeten nemen. Het is mogelijk dat u de niet aanvaardt of dat u twijfelt of u de erfenis wilt aanvaarden. Als u niets doet, gaat de wet ervan uit dat u de erfenis aanvaardt en dat u accepteert dat u erfgenaam bent. Als erfgenaam heeft u bij een nalatenschap in principe drie keuzemogelijkheden. Deze worden hieronder nader uiteengezet.

Zuiver aanvaarden

De eerste mogelijkheid is het zuiver aanvaarden van de nalatenschap. Wanneer u de nalatenschap zuiver aanvaardt, volgt u de overledene in vermogensrechtelijke zin op. Dit betekent dat u recht heeft op de baten van de nalatenschap, maar ook aansprakelijk bent voor de schulden. Bij alle erfgenamen worden de schulden evenredig op hun erfdeel in mindering gebracht. Als de schulden de baten overstijgen, bent u met uw privévermogen aansprakelijk voor schulden die uit de nalatenschap voortvloeien. 

Wij raden u daarom aan de nalatenschap alleen zuiver te aanvaarden indien u er zeker van bent dat er geen schulden zijn, dan wel dat er voldoende positief saldo is om alle schulden te kunnen voldoen. 

Beneficiair aanvaarden

Bij het beneficiair aanvaarden van een nalatenschap bent u niet met uw privévermogen aansprakelijk voor eventuele schulden van de nalatenschap. U aanvaardt de nalatenschap zogezegd ‘onder het voorrecht van boedelbeschrijving’. Dit houdt in dat de baten van de nalatenschap worden gebruikt om de schulden te voldoen. Indien er niet voldoende baten zijn, bent u niet privé aansprakelijk om de schulden te voldoen. 

Het beneficiair aanvaarden van een nalatenschap brengt echter wel bepaalde verplichtingen en kosten met zich mee. Zo moet de nalatenschap volgens bepaalde wettelijke regels worden afgewikkeld. Welke regels van toepassing zijn, hangt af van de omvang en samenstelling van de nalatenschap.

Verwerpen van de nalatenschap

Indien u de nalatenschap verwerpt, vervallen al uw aanspraken op de nalatenschap. De erfgenaam die verwerpt, wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest. Indien achteraf blijkt dat de nalatenschap wel een positief saldo bedraagt, kunt u geen aanspraken meer maken op de nalatenschap. Het erfdeel gaat dan over op de kinderen van de overledene. Zijn er geen kinderen dan gaat het erfdeel over op de door de wet geroepen erfgenamen. Het verwerpen gaat niet automatisch; u dient de of via . Hieraan zijn kosten verbonden.

Keuze maken

Aan het maken van een keuze is in principe geen termijn verbonden. Als u te lang wacht met het maken van een keuze, kunnen de overige erfgenamen de rechter om een termijn vragen waarbinnen u uw keuze moet maken. Maakt u geen keuze, maar verricht u wel bepaalde daden van aanvaarding (bijvoorbeeld het verkopen van de inboedel van de nalatenschap of het aannemen van geld uit de nalatenschap) dan is er sprake van zuivere aanvaarding en kunt u geen andere keuze meer maken. Het is dus van belang géén daden van aanvaarding te verrichten indien u de nalatenschap wilt verwerpen of beneficiair wilt aanvaarden. Een eenmaal gemaakte keuze is onherroepelijk. Dit houdt in dat u deze keuze niet meer ongedaan kunt maken.


Wilt u meer weten over erfenis?

Share:

Share:

Voor alle juridische hulp